Skip to main content
x

TS. Timon Rabczuk

Giải thưởng Thành tựu trọn đời

Timon Rabczuk Timon Rabczuk là Giáo sư thực thụ tại Đại học Bauhaus Weimar, Đức và đồng thời Trưởng nhóm nghiên cứu cơ học tính toán tại Trường Đại học Tôn Đức Thắng (TDTU), Việt Nam. Ông có 4 năm nghiên cứu sau tiến sĩ tại Nhóm nghiên cứu cơ học tính toán của GS. Ted Belytschko thuộc Đại học Northwestern, Evanston, Hoa Kỳ, và tiếp theo là tại Đại học Kỹ thuật Munich, Đức, trước khi được bổ nhiệm làm giảng viên chính tại Đại học Canterbury, New Zealand. Trong năm 2009, ông được bổ nhiệm là Giáo sư thực thụ về cơ học tính toán tại Đại học Bauhaus Weimar; và năm 2014 là Trưởng nhóm nghiên cứu cơ học tính toán tại TDTU.

Hướng nghiên cứu của GS. Rabczuk là giao thoa giữa khoa học tính toán, kỹ thuật, cơ học, toán ứng dụng và khoa học vật liệu. Vấn đề ông quan tâm gần đây là học máy dựa trên nghiệm của phương trình đạo hàm riêng, phương pháp toán tử không địa phương, vật liệu hai chiều và kỹ thuật vật liệu tính toán tích hợp.

Rabczuk có nhiều cống hiến trong chuyên ngành của ông trên bình diện quốc tế. Ông là tác giả và đồng tác giả của hơn 400 công trình ISI với tổng số lượng trích dẫn trên 19.000 lần theo ISI. Ông là nhà nghiên cứu có trích dẫn cao theo ISI trong lĩnh vực về “Kỹ thuật” và “Khoa học máy tính”. Ông thuộc nhóm các nhà khoa học hàng đầu thế giới với chỉ số ảnh hưởng (H-index) là 72 theo ISI. Trong số các vinh dự quốc tế của ông thì đặc biệt là vào năm 2015 ông trở thành Viện sĩ Viện hàn lâm khoa học Châu Âu.

Ngoài ra, ông đã cống hiến rất nhiều cho các hoạt động chuyên môn với vai trò là Tổng biên tập Tạp chí CMC-Computers, Materials & Structures; Phó tổng biên tập Tạp chí International Journal of Impact Engineering. Ngoài ra, ông còn tham gia biên tập các tạp chí: Frontiers of Structural and Civil Engineering, Computational Mechanics, Composite Structures và nhiều tạp chí khác. Ông đã hướng dẫn thành công 16 tiến sĩ và hiện tại đang lãnh đạo một nhóm nghiên cứu gồm 38 nghiên cứu sinh và nghiên cứu sau tiến sĩ.

Bài phát biểu của TS. Timon Rabczuk:

Kính thưa thày Hiệu trưởng, Chủ tịch Hội đồng tuyển chọn, các đồng nghiệp, các bạn sinh viên, quý vị khách quý!

Tôi xin cảm ơn vì giải thưởng thành tựu trọn đời này của Đại học danh tiếng Tôn Đức Thắng (TDTU). Tôi cảm thấy thật vinh dự khi có mặt ở đây trong dịp quan trọng này. Tôi cũng xin cảm ơn thày Hiệu trưởng, vì lời giới thiệu tốt đẹp của thày.

Như một số bạn có thể biết, tôi có mối liên hệ đặc biệt với Việt Nam trong một thời gian dài. Lần đầu tiên tôi đến thăm đất nước xinh đẹp của các bạn là vào năm 1994; 3 năm trước khi TDTU được thành lập.

Lúc đó, tôi là sinh viên đại học, không biết gì về nghiên cứu và đến đây với tư cách là khách du lịch. Tôi đã viếng thăm nhiều thành phố và những nơi mà tôi hầu như không thể phát âm chính xác được tên gọi.

Tôi có rất nhiều kỷ niệm tuyệt vời, ví dụ như khoảng thời gian tôi phải sống trong những chiếc mùng chống muỗi ở Cà Mau khi những đàn muỗi khổng lồ bay vào thành phố. Vào thời điểm đó, vẫn còn lệnh cấm vận của Hoa Kỳ và tôi không thể tìm thấy một tiệm Mc Donald ở Thành phố Hồ Chí Minh.

Bây giờ, sau 25 năm; Việt Nam đã trải qua những thay đổi to lớn. Nơi này không chỉ chứng kiến sự phát triển đáng kinh ngạc về cơ sở hạ tầng và nền kinh tế, mà nó còn được công nhận trong nghiên cứu, đặc biệt là trong lĩnh vực chuyên môn của tôi: Cơ học tính toán.

Thành tựu này có được cũng là nhờ sự đóng góp của các nhà nghiên cứu TDTU và chính TDTU. Ví dụ như Giáo sư Nguyễn Thời Trung, người được trao Giải thưởng thành tựu trọn đời của TDTU năm 2017. Đây là một nhà khoa học được công nhận trên toàn thế giới về Toán học tính toán. Giáo sư cũng là một người bạn tốt, đã mời tôi đến TDTU vào năm 2010.

Ngoài ra, hai Nghiên cứu sinh người Việt Nam đầu tiên mà tôi trao bằng tốt nghiệp có liên hệ với TDTU là Tiến sĩ Nguyễn Thành Nhơn, hiện là giảng viên tại đây; và Tiến sĩ Vũ Bắc Nam, người đã học đại học và sau đại học tại TDTU; và hiện đang là nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Khoa của vợ tôi ở Hannover.

Vì vậy, họ luôn thuộc về gia đình của chúng tôi. Tôi đánh giá cao và được hưởng lợi từ nền tảng giáo dục toàn diện mà họ nhận được từ TDTU. Họ đã và vẫn làm những công việc tuyệt vời để đóng góp cho vị thế quốc tế của các nhà nghiên cứu Việt Nam. Giải thưởng này của TDTU là một vinh dự đặc biệt, cũng do sự liên kết bền chặt của tôi với đất nước này, đại học này và các thành viên của nó.

Khách du lịch đến các thành phố Châu Âu có thể cảm nhận không có nhiều thay đổi trong cảnh quan thành phố. Berlin ngày nay vẫn giống như Berlin 20 năm trước. Ngược lại, các thành phố của Việt Nam như Thành phố Hồ Chí Minh đang diễn ra những thay đổi và cải tiến to lớn. Trong khi phải mất một thời gian dài để thấy một vài km đường cao tốc được sửa chữa ở quê nhà của tôi; thì ở nơi đây, các tòa nhà hiện đại mới đang vươn ra khỏi lòng đất với một tốc độ ấn tượng.

Tương tự, hầu hết các đại học Châu Âu có truyền thống lâu đời và họ đã xây dựng danh tiếng và lịch sử của mình qua nhiều thập kỷ, đôi khi là nhiều thế kỷ. Tôi biết rằng TDTU là một đại học khá trẻ, trẻ hơn tôi rất nhiều. Nhưng TDTU đã đạt được rất nhiều thành tựu kể từ khi được thành lập cách đây 22 năm. 

TDTU đã đạt được vị trí cao trong các bảng xếp hạng đại học bởi vì chính sách và tầm nhìn của nó kịp thời và luôn hướng tới một tương lai tươi sáng.

Tôi đã có vinh dự được tham gia TDTU từ năm 2013 khi tôi được trao cơ hội làm người đứng đầu Nhóm cơ học tính toán. Cơ hội ấy đã tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển sự nghiệp của tôi. Gần một phần tư số công bố của tôi được được thực hiện tại TDTU hoặc với sự cộng tác của các nhà nghiên cứu tại TDTU.

Trong 6 năm qua, tôi đã gặp nhiều nhà nghiên cứu trẻ có động lực cao với những khả năng tuyệt vời như Thái Hoàng Chiến hay Magd Abdel-Wahab từ Bỉ. Điều đó khẳng định tầm cỡ quốc tế của TDTU. Tôi luôn được TDTU và đội ngũ nhân viên thân thiện hỗ trợ một cách tối đa trong suốt 6 năm qua. Tôi rất thích sự thân thiện, hiếu khách và ấm áp của người Việt Nam mặc dù thời tiết nóng và ẩm của khí hậu nơi đây đôi khi khá khó khăn với tôi. Tôi cần sự hỗ trợ như vậy từ đất nước của tôi, nơi khá lạnh lùng và ít thân thiện.

Mặc dù tôi thích lĩnh vực nghiên cứu của mình và tôi cũng thích nói về nó, nhưng tôi ngại làm bạn nhàm chán với các chi tiết quá chuyên sâu. Tôi chỉ muốn cảm ơn bạn đã ủng hộ hướng đi này và tôi hy vọng sẽ đóng góp các nghiên cứu của tôi cho TDTU trong tương lai. Tôi tin tưởng mạnh mẽ rằng Cơ học tính toán nói riêng, Mô hình hóa và Mô phỏng nói chung là một hướng đi kịp thời và đúng đắn, rất thú vị và có lợi cho xã hội.

Thứ nhất, nó có tính liên ngành cao; do đó có thể mang lại lợi ích cho nhiều lĩnh vực. Thí dụ, Mô hình hóa và mô phỏng cho phép dự đoán hành vi vật liệu và cấu trúc với chi phí và nỗ lực tối thiểu và do đó cũng được quan tâm cao trong công nghiệp.

Vì lấy phương pháp luận làm trọng tâm, nó có thể bao quát phạm vi ứng dụng cực kỳ rộng, từ các vấn đề trong các ứng dụng y sinh học như cấy ghép; cho đến các ứng dụng cổ điển trong kỹ thuật xây dựng như phản ứng của các cấu trúc theo các điều kiện tải khác nhau; cho đến việc tạo ra các loại vật liệu mới.

Hợp chất lượng tử sẽ cho phép máy tính lượng tử vượt qua giới hạn tính toán hiện tại và có tiềm năng đưa khoa học và kỹ thuật máy tính lên một cấp độ khác; Mô hình hóa và Mô phỏng có thể góp phần đạt được mục tiêu này nhanh hơn. Tóm lại, bạn sẽ không bao giờ cảm thấy nhàm chán theo hướng nghiên cứu của Cơ học tính toán và luôn có những điều mới để học và khám phá mà bạn có thể chưa từng nghĩ đến trước đây.

Thứ hai, Mô hình hóa và Mô phỏng không đòi hỏi thiết bị đắt tiền. Người ta có thể thực hiện nghiên cứu xuất sắc ngay cả trên một máy tính xách tay. Trong một số lĩnh vực nhất định như công nghệ nano, việc nghiên cứu cao cấp là vô cùng khó khăn nếu không có thiết bị đắt tiền.

Tôi tin chắc rằng điều này là lợi thế đặc biệt của các nhà nghiên cứu trẻ, những người có trí lực mạnh mẽ. Như các bạn đã biết, càng lớn tuổi thì não chúng ta càng xử lí kém hơn.

Và cuối cùng, hướng nghiên cứu này đặc biệt phù hợp với người Việt Nam, vì họ có nền tảng lý thuyết và tính toán tốt. Tôi có thể xác nhận thực tế này từ những kinh nghiệm của mình. Vì vậy, hy vọng chúng ta sẽ thấy nhiều nhà toán học tính toán Việt Nam thành công hơn nữa trong tương lai và tôi hoàn toàn tin tưởng họ sẽ làm được.

Cuối cùng, tôi muốn cảm ơn tất cả các đồng nghiệp và nhà nghiên cứu, sinh viên của tôi, nghiên cứu sinh và cộng tác viên vì đã làm việc vất vả. Hợp tác là một phần rất cần thiết trong nghiên cứu và nếu thiếu sự đóng góp của họ, tôi sẽ không ở đây ngay lúc này.

Tôi biết rằng nghiên cứu sinh đôi khi lo lắng khi phải chia xẻ kiến thức, kinh nghiệm và mã nguồn của họ; nhưng tôi tin tưởng mạnh mẽ rằng chính việc chia xẻ này bảo đảm tính minh bạch, phát triển và đưa nghiên cứu lên một tầm cao mới. 

Có thể sẽ hơi muộn để chúc tất cả các bạn một Giáng sinh vui vẻ, nhưng khi năm 2019 sắp kết thúc, tôi muốn chúc tất cả các bạn một năm mới hạnh phúc.

Tôi sẽ cố gắng hết sức để đóng góp cho TDTU những nghiên cứu của mình trong tương lai và hy vọng rằng đại học trẻ đang phát triển này sẽ tiếp tục phát triển và đạt được các mục tiêu khoa học đã đặt ra trong năm 2020.

Xin cảm ơn!